⚙️ Su Arıtma Cihazı Arıza Tespiti ve Parçalarının Görevleri
Su arıtma cihazınız arızalandığında, sorunu doğru tespit etmek için cihazınızı ve parçalarının görevlerini iyi tanımanız gerekir. Bu yazımızda; motorlu (pompalı) ve motorsuz (pompasız) su arıtma cihazlarının farklarını, selenoid ve shut-off (şatof) valflerin görevlerini, ayrıca sık görülen arıza nedenlerini adım adım ele alacağız.
🔌 Motorlu (Pompalı) ve Motorsuz (Pompasız) Su Arıtma Cihazı Nedir?
-
Pompalı (Motorlu) cihazlar elektrikle çalışır. Cihazda bir fiş varsa, motorlu bir modeldir.
-
Pompasız (Motorsuz) cihazlar ise yalnızca şebeke suyu basıncıyla çalışır ve elektriğe ihtiyaç duymaz.
Pompa Neden Gerekli?
Şebeke basıncı düşük olan bölgelerde (3 bar altı) ters ozmoz işlemi gerçekleşmez. Bu durumda pompa, membran filtreden geçen suyun basıncını artırarak cihazın doğru şekilde çalışmasını sağlar.

pompalı / pompasız su arıtma cihazı görünümü
💧 Selenoid Valf ve Shut-Off Valf Nedir?
🔸 Selenoid Valf
Genellikle pompalı su arıtma cihazlarında bulunur. Elektrikle çalışır ve cihazın otomatik olarak açılıp kapanmasını sağlar.
-
Su tankı dolduğunda yüksek basınç sivici, selenoid valfin elektriğini keser.
-
Böylece su girişi durur, atık su akışı da kesilir.
✅ Avantajı: Sessiz çalışır, cihazın gereksiz yere su harcamasını önler.
🔸 Shut-Off (Şatof) Valf
Pompasız cihazlarda kullanılır.
Su tankı dolduğunda membrana giden suyu kapatarak cihazın çalışmasını durdurur.
Kısaca, otomatik kapama görevi görür.
⚠️ Arızalandığında cihaz sürekli çalışır ve çok fazla atık su üretir. Bu durum hem su faturasını yükseltir hem de membran ömrünü kısaltır.

🧩 Su Arıtma Cihazı Parçaları ve Arıza Tespiti
Aşağıda, su arıtma cihazlarında sık karşılaşılan parça arızalarını ve çözüm yollarını bulabilirsiniz.
🔹 1. Flow (Atık Su Kısıcı) Arızası
Flow, membran filtresinde basınç oluşturmak için kullanılan atık su kısıcı bir vanadır.
Kireçli sularda tıkanma sık görülür.
Belirtiler:
-
Arıtma cihazı su vermemeye başlar.
-
Atık su akışı azalır.
-
TDS değeri yükselir.
Test:
Giriş vanası açıkken tank vanasını kapatın ve musluğu açın.
-
Atık su, arıtılmış sudan en az iki kat fazla akıyorsa flow sağlamdır.
-
Az veya damla damla geliyorsa tıkanmıştır ve değiştirilmelidir.
Flow seçimi (membran gücüne göre):
-
50 GPD → 200–300 cc
-
75 GPD → 300–450 cc
-
100 GPD → 450–500 cc
⚠️Düşük flow kullanmak membran ömrünü kısaltır ve TDS değerini yükseltir.
🔹 2. Shut-Off Valf Arızası
Belirtiler:
-
Arıtma cihazı sürekli çalışır, hiç durmaz.
-
Atık su kesilmez.
-
Suyunuzdan “tıslama” veya “inleme” sesi gelir.
Test:
Tank vanasını kapatın, musluğu açın.
Musluktan ince bir su akışı olmalı. Musluğu kapattıktan 3–5 dakika sonra atık su durmuyorsa, shut-off valf arızalıdır.
Çözüm: Yeni bir shut-off valf ile değiştirin.
🔹 3. Çek Valf Arızası
Görevi:
Temiz suyun geri kaçmasını engeller. Genellikle membran çıkışında bulunur.
Belirtiler:
-
Cihaz hiç durmaz, sürekli atık su atar.
-
Su israfı artar.
-
Membran erken bozulur.
Test: Shut-off valf testiyle aynıdır.
3–5 dakika içinde atık su kesilmiyorsa çek valf arızalıdır.
Çözüm: Tamiri yoktur, yenisiyle değiştirilmelidir.
🔹 4. Membran Filtre Arızası
Görevi:
Suyu mikroskobik düzeyde arıtarak saflaştırır. En kritik filtredir.
Belirtiler:
-
Arıtılmış suyun TDS değeri yükselir.
-
Su akışı azalır veya tamamen durur.
Test (TDS ölçümü):
Verim=(Giris\cTDS−C\cıkıs\cTDS)Giris\cTDS×100\text{Verim} = \frac{(Giriş TDS – Çıkış TDS)}{Giriş TDS} × 100
Örneğin: Giriş suyu 500 ppm, çıkış suyu 80 ppm →
(500−80)/500×100=(500-80)/500 × 100 = %84 verim
%90’ın altına düştüyse membran değişmelidir.
🔹 5. Cihazdan Ses (Ötme) Gelmesi
Islık sesi: Çek valf arızası
Tıkırtı, uğultu sesi: Shut-off valf arızası
Valflerdeki plastik parçalar kireçten sertleştiğinde bu sesler oluşur ve suyun kesilmemesine neden olur.
🔹 6. Arıtma Suyunun Kireçlenmesi
Nedenleri:
-
Membran filtresi hasar görmüş olabilir.
-
Giriş suyu TDS değeri 1000 ppm’in üzerindedir.
-
Mineral veya alkali filtrelerden kaynaklı kireçlenme olabilir.
Çözüm: Membranı değiştirin, gerekirse giriş suyu TDS değerini ölçün.

🔧 Özetle
| Parça | Görevi | Arıza Belirtileri | Çözüm |
|---|---|---|---|
| Pompa | Su basıncını artırır | Su az geliyor | Pompayı kontrol edin |
| Flow | Basınç oluşturur | Atık su az / TDS yüksek | Flow değiştirin |
| Shut-off valf | Su akışını durdurur | Sürekli atık su | Valfi değiştirin |
| Çek valf | Geri akışı engeller | Sürekli su akışı | Değiştirin |
| Membran | Su arıtımını sağlar | Su yok / TDS yüksek | Yenileyin |
💡 Sonuç
Su arıtma cihazı arızalarını tespit etmek için önce cihazın yapısını anlamak gerekir.
Pompa, flow, shut-off, çek valf ve membran gibi parçaların görevlerini bilmek, arızayı kısa sürede bulmanızı ve gereksiz servis masrafından kurtulmanızı sağlar.
🧠 Unutmayın:
Düzenli filtre bakımı yapmak, hem suyun kalitesini hem de cihazın ömrünü uzatır.